HAUSNARKETA OROKORRA

Kaixo lagunok!

Lauhilekoa bukatzear dago eta ikasi dudan guztiari buruz hausnarketa egiteko unea da. Dudarik gabe aniztasuna hitza zer den argi eta garbi edukitzea ezinbestekoa zen eta honen inguruan hainbat hitz burura etorri zitzaizkidan: enpatia, inklusioa, kulturartekotasuna eta errespetua.

Hilabete hauetan hainbat hitzaldi eta ekitaldietara joan naiz eta lehenik eta behin, haietan ikusi eta ikasitakoa aipatuko dizuet.

Lehenengo hitzaldia Tabakaleran izan zen. Ikasitako lehenengo gauza, ikasteko era erbezdinak zeudela izan zen. Ez da erraza haur bati aniztasuna kontzeptu bezala azaltzea, baina ikusitako argazki eta artearen bidez, ideia asko bururatu zitzaizkidan hau aurrera eramateko. Gogoratzen dut argazki sekuentzia bat, non ikusten zen haur bat nola eboluzionatzen zuen janzteko momentuan. Egunero argazkiak ateratzen bazoaz eta hauek gero, koadro edo horrelako gauza batean jartzen badituzu, garapena argi eta garbi ikus daiteke. Ondoren, L’intrus erakusketa ikusi baino lehen, ariketatxo bat egin genuen. Hemen, nire gelakideekin gauza asko konpartitzen nituela konturatu nintzen. Jarduera bukatzean, artearekin erlazionatutako esposizio batera sartu ginen, koadro, bideo eta eskultura ezberdinak zeuden, baina dudarik gabe atentzio gehiena sortu zidana, emakume hildak agertzen ziren koadroak izan ziren. Oraindik ez dakit nola azaldu zer sentitu nuen…

Bigarren hitzaldia, tailerra hobe esanda, Calcuta Ondokoa izan zen. Goiza astean, bi talde egin ziren eta dinamika ezberdinak egin genituen. Dinamika honetan, amankomunean zenbat gauza genituen ikusteko balio izan zidan. Hau egin ondoren, beste talde batzuk sortu zituzten eta hauetan egonda, bideo bat jarri ziguten. Nire kasuan, generoarekin lotutako bideoa ikusi genuen. Argi ikusi genuen zer nolako ezberdintasunak egiten dituen gizarteak mutila eta neskaren artean, bai koloreekin, bai diruarekin eta bai bakoitzak daukan paperarekin. Taldean bakoitzak zeukan iritziak esan zituen eta egia esanda, ez ziren hain ezberdinak. Azken finean eta konklusio bezala atera nuen, nire taldekideekin gauza asko partekatzen nituela, asko gustatu zitzaidan tailer honetan parte hartzea.

Hirugarrena, bi egun eraman zigun. Lehenengo egunean, hitzaldia izan genuen, UNRWA-ko partaideekin. Txarlak jende ezberdinak ematen zituzten eta naiz eta goiza bukatzean informazio pila izan eta pixkat saturatuta egon, esan beharra daukat gauza oso baliagarriak esan zituztela eta ez bakarrik nire ikasketetan erabiltzeko, nire egunerokotasunean ere bai. Inklusioaren garrantzi eta denon artean lan egitearen beharra argi gelditu zitzaidan. Bigarren eguna, dinamikoagoa izan zen. Tailer ezberdinak egiteko aukera izan genituen: ipuin tailerra, komiki tailerra eta antzerki tailerra. Ni azken hau aukeratu nuen. Egia esanda, ez dakit zergatik aukeratu nuen pertsona oso lotsatia baitnaiz. Baina oso ondo pasa nuela esan beharra daukat. Honekin, asko ikasi nuen, ez bakarrik nire lotsa galtzen, gorputzarekin istorio bat kontatzen ere ikasi nuen. Sentitzen nuena hitzik gabe espresatzeko gaitasuna daukadala konturatu nintzela esan dezaket. Asko lagundu ninduten nire gelakideen jarrera eta Alexen portaera. Uste nuena baino baliagarriagoa izan zen UNRWAko tailerra.

Laugarren hitzaldia, Pausoka elkarteko kideena izan zen. Maiteder deitzen zen hitzaldiaren zuzendaria. Emakume honek, Aimar deitzen den seme bat dauka. Txiki honek, garun paralisia dauka eta bere istorioa eta bizitza kontatu zigun. Egia esanda, sentimendu ezberdinak izan nituen hitzaldi honetatik ateratzerakoan. Alde batetik, tristura. Triste sentitu nintzen, ez garelako ohartzen zer nolako mina egin dezakegun esaten eta egiten dugunarekin. Aniztasunak garela esatearekin ez da nahiko eta oso gaizki pasatzen duten pertsonak daudela konturatu nintzen. Beste aldetik, poza sentitu nuen. Zergatik? Maiteder bere semean hitz egitean egiten zuen keinuekin. Keinu horiek maitasunean pentsatzera eraman ninduten. Oso polita da hau ikustea, nola ez du inoiz amore eman, nahiz eta egoera oso gogorra izan. Gogoratzen dudanean, begiak kristalizatu egiten zaizkit, oso polita da bere semea zenbat maitatzen duen ikustea.

Bostgarren hitzaldia, Gogora erakundearena izan zen. Egia esan, hitzaldia baino gehiago, bideo informatzaileak deituko nion. Nahiko gogorrak izan ziren bideoak eta pixkat gaizki pasa nuela esan behar dut. Nire amaren aitona “rojo” izateagatik hil zuten eta nire amonak nola kontatzen duen etorri zitzaidan burura eta horregatik ez zitzaidan asko gustatu. Informazio asko jaso nuen eta interesgarria zela esan beharra daukat baina gaia hau hunkitzen nauenez, ez dut gustoko.

Seigarren eta azken hitzaldia, Naizen elkarteak eman zigun. Hitzaldi honek, bi zati izan zituen. Lehenengo zatian, Aingeru Mayorrek ematen zuen. Esan beharra daukat, beraren hitzaldi batera joan izana nintzela eta esan zuen guztia ez ninduela harritu. Hala ere, asko gustatu zitzaidan esan zuen guztia, era oso jasangarri batean kontatzen zituen gauzak eta asko ikasteko aukera ematen du. Bere hitzak lehenengo aldiz entzuterakoan eta bigarren aldiz entzuterakoan asko gustatu zitzaizkidan. Bigarren zatian, Luarrek egindako hitzaldi izan genuen. Hau pixkat gehiago hunkitu ninduen. Nahiz eta bera era barregarri xamar batean kontatu, bere bizitzan zehar asko sufritu duela ziur nago eta hori asko hunkitzen nau. Ez dut transexuala den pertsonik ezagutzen, behintzat pertsonalki eta uste dut, nahitaezkoa dela Luarren bizitza bezala eraman duen pertsonaren bizipena ezagutzea, enpatia eta errespetua aurrera joan dezan.

Behin hau dena esanda eta esperientzia hauek bizitu ondoren, esan dezaket aniztasuna zer den argi gelditu zaidala. Argi gelditu zait ezberdintasunaren barruan, denok berdinak garela. Horrekin bat dator nahitaezkoa dela anitza den mundu bat sortzea. Lan erraza ez dela badakit, baina borroka egin behar dugu horrelako gizartea sortzeko. Horretarako nahitaezkoa dela uste dut horrelako galdera egitea: ez dakizu nolakoa izango den zure semea, zure alaba, zure biloba… baina badakizu zer nolako bizitza izatea nahi duzun?

Erreflexio moduan uzten dizuet galderatxoa…

Zoriontsu izan!

NAIZEN

Kaixo lagunok!

Apirilak 14an, ostirala, Naizen erakundearen hitzaldia izan genuen magisteritza eraikineko

areto nagusian. Hitzaldia transexualitatearen inguruan izan zen.

Transexualitatearen inguruan interes asko dugula esan beharra dugu. Izan ere, orain dela

urte batzuk arte ia ez zegoen gaiaren inguruko informaziorik, eta askok transexualitatea eta

trabestismoa berdin bezala ulertzen zuten. Horrez gain, gizartean eta komunikabideetan batez

ere, ez zen transexualitatearen inguruan hitz egiten ezta transexualik ikusten telebista edo

aldizkarietan, are gutxiago gaiaz hitz egiten. Eskoletan ere ez ziren LGTBI kolektiboaren

inguruko hitzaldiak ematen. Horrek ezjakintasun handia sortu du gizartean, zorionez, asken

urteotan ikusgarritasun asko bereganatu du kolektiboak.

Hitzaldiari dagokionez, aretora sartzen ginen bitartean, hizlariek musika eta bideoak jarri

zituzten, ondoren, Aingeru Mayor Naizen erakundearen historia eta garapenaren inguruan

hitz egiten hasi zen, izan ere, gaur egun “naizen” dena, lehen Crysalis zen, eta bera, Crysalis

Euskadiren sortzaileetako bat izan zen.  Aingeruk, hasieran, transexualitatea zer den azaldu

zigun modu orokor batean eta transexual eta transexual ez ziren haur batzuen inguruan hitz

egin zigun, Gadiel izeneko mutilarenak bereziki harritu gintuen, izan ere, ez dira batere

ohikoak gona eta soinekoz janzten diren mutilak.

Gero, bere alabaren inguruan kontatu zigun, aita baten ikuspuntutik seme edo bere kasuan

alaba transexuala izateak suposatzen dituen kezkak, beldurrak, etab. Alaba transexuala zela

jakin aurretik gertatutako zenbait anekdota kontatu zizkigun,  eta egia esan, harrigarriak iruditu

zitzaizkigun bere alaba “maskulinoago” bihurtzeko ematen zizkioten aholkuak, batez ere, bere

alabak argi eta garbi espresatzen zuenean bera neska zela eta berak esan bezala, bera ez

zela “guapoa”, “guapa” baizik. Aingeruk esandakotik arreta deitu zigun beste gauza bat, egin

beharreko burokrazia guztia eta mediku eta gobernuaren aldetik jarri ditzaketen trabak, esate

baterako, zazpi urteak bete arte transexualitatea ezin dela “diagnostikatu”.

Segidan, Luar izeneko mutil batek, bere bizitzan zehar bizi izan duena azaldu zigun pertsona

transexual bezala. Berak, txikitatik bere buruarekin nola sentitu zen kontatu zigun eta bere

haurtzaro eta nerabezaroko argazkiak erakutsi zizkigun fisikoki nola aldatu den ikusi ahal

izateko.

Luarrek ere transexual bezala “diagnostikatzeko” pasa behar izan zituen faseak eta prozesuak

azaldu zizkigun eta ikaragarria iruditu zitzaigun. Transexualitatea nahaste bat izango balitz

bezala hartzea eta psikiatra baten diagnosia behar izatea bidegabekoa da, gainera, berak

esan bezala, izena aldatzeko, zure gertukoek bost urtez egon behar dira izen berria erabiltzen

zutaz edo zurekin hitz egiteko garaian eta are okerrago, NANeko generoa aldatzeko, bi urtez

egon beharko litzateke pertsona bat hormonak jasotzen. Horrez gain, esan beharra daukagu,

hormonak hartzen dituztenak asko direla baina azkenean, operatzen direnak, askoz gutxiago.

Horrez gain, bere amari bera mutila zela esatean karta bat idatzi ziola kontatu zigun eta amak

nola erreakzionatu zuen ere esan zigun. Hitzaldiaren zati hau oso gertukoa iruditu zitzaigun

izan ere, gauza oso pertsonalak dira.

Hitzaldiarekin amaitzeko, Luarrek bere ahotsaren eboluzioa erakusten zuen bideoa jarri zigun

eta gauza oso polit bat iruditu zitzaigun bere argazki eta bideoak hain modu naturalean

erakutsi izana, izan ere, pertsona transexual askok, aldaketa edo aldaketaren aurretiko argazki

eta bideoak beste pertsonei erakustea oso zaila egiten zaie. Horrekin batera, Luarrek, aldaketa

aurretik zen pertsonari agur moduan idatzitako karta irakurri zigun era gauza oso pribatu,

pertsonal eta polita dela uste dugu.

Azkenik, eskerrak eman nahi diegu Luar eta Aingeruri beren esperientzia eta bizitakoa modu

hain naturalean kontatzeagatik.

Zoriontsu izan!

CLASES DE TIC

¡Buenos días!

En este post os voy a contar el proceso de todas las clases de TIC. Espero que os guste y que en algún momento os sirva de ayuda.

12 de febrero

En la clase de hoy nos hemos dividido en dos grupos. Cada grupo tenía un decálogo preparado para el uso del móvil en clase y después de compartirlo y ponerlo en común, hemos tenido que elegir los 10 que más nos gustaban y/o nos convencían para asía hacer un solo decálogo. Después, hemos acabado haciendo entre los dos grupos un solo decálogo para así crear un solo decálogo para toda la clase.

Al finalizar, Nere nos ha preguntado que era la competencia digital, la verdad que no ha habido muchas respuestas acertadas, ya que después nos ha dicho lo que era y ha quedado claro que no teníamos mucha idea. Para completar la definición de competencia digital, hemos visto unos videos en los cuales había mucha información y hemos podido aclarar mejor nuestras ideas.

19 de febrero

En esta clase, hemos empezado a trabajar sobre la Escuela y TIC. Para este trabajo tenemos que realizar un informe sobre este tema y para ello, hemos visto un video que se titula: No me molestes mamá, estoy aprendiendo. En este video se habla de la importancia que están cogiendo los videojuegos en la vida de nuestros pequeños y también del peligro que eso conlleva. Después de ver el video, nos hemos puesto en grupo y hemos empezado a trabajar. En un principio hemos hecho una lluvia de ideas, pros y contras de las TIC en Educación Infantil para así luego ya empezar a narrar nuestras ideas.

26 de febrero

En el día de hoy ya hemos empezado a introducirnos en el trabajo modular del cuatrimestre. Como se dijo en las primeras clases, tenemos que crear una narrativa digital y para coger ideas y ver por dónde empezar, hemos visto algunos videos de narrativas de alumnos de otros años. La verdad que nos ha servido de mucha ayuda y nos hemos quedado bastante impresionados pensando que al final del cuatrimestre cada grupo tendrá un trabajo tan bonito como los que hemos visto. Para finalizar la clase, nos hemos puesto en grupos y hemos empezado a pensar el tema que podríamos tratar en nuestra narrativa.

11 de marzo

Hoy es lunes y hemos cambiado de aula. En ella hemos empezado la clase autoevaluándonos en una prueba sobre lo que hemos aprendido en las clases teóricas. He de decir que no me ha salido muy bien ya que no he pensado mucho las respuestas y estaba muy concentrada.

Para seguir con la clase, nos hemos puesto en tres grupos para conocer diferentes objetos digitales. Lo ocurrido con estos objetos lo pondré en otro post, ya que me extenderé bastante.

12 de marzo

Llegó el día de enseñar nuestra propuesta de las narrativas a los demás grupos. El cuento que cada grupo había escrito lo hemos puesto en común. He de decir que había cuentos preciosos y propuestas muy buenas, aunque en el caso de mi grupo no ha sido así. Hemos querido tocar tantos temas en un solo cuento que cuando lo hemos contado no se entendía mucho. Pero, ¡no pasa nada!, tenemos tiempo, empezaremos de cero y encontraremos el tema indicado y nos pondremos a ello.

Para finalizar la clase, hemos hablado del día que expondremos las narrativas para todo alumnado y profesorado de la universidad que quiera verlo, hemos hecho una lluvia de ideas y la verdad que una vez más, han salido cosas muy interesantes.

18 de marzo

En la clase de hoy, hemos leído nuestra nueva propuesta para la narrativa. Parece que ha gustado bastante más que la anterior y eso nos ha subido el ánimo. Después hemos empezado a pensar que queríamos hacer. Las cinco teníamos claro que queríamos hacer unos dibujos a mano y pintarlos a ordenador. Para ello unas han empezado a dibujar y otras a buscar programas que fueran gratuitos para poder pintar los dibujos una vez acabados.

25 de marzo

Hoy no ha sido un buen día. Nos hemos atascado y estábamos un poco bajas de moral, pero al ver que no podíamos seguir con nuestra narrativa, pues hemos pensado la intervención en el aula que vamos a hacer en el colegio de Irún.  Después de darle unas vueltas, hemos dado con la actividad acertada.

1 de abril

En el día de hoy, no hemos ido a clase ya que hemos ido al colegio Toki-Alai de Irún para poner en práctica nuestra intervención en el aula. En otro post os cuento un poco más detallado de todo lo que hemos hecho, lo bueno y lo malo, creo que es importante hacer autocrítica ya que nos vendrá muy bien en un futuro.

2 de abril

Al llegar hemos contado a nuestros compañeros como nos fue con la intervención en el aula. Después, algunas han seguido dibujando las imágenes de las narrativas y otra han empezado a crear los folletos y las palabras que diremos en las diferentes clases que iremos para presentar nuestras narrativas el día 8 de mayo.

8 de abril

En la clase de hoy hemos adelantado bastante. Bueno en realidad, hemos adelantado en casa y cuando hemos llegado a clase hemos seguido trabajando. Ya tenemos nuestros dibujos de la narrativa pintados a ordenador. Hemos ido al “areto nagusia” para comprobar que en una pantalla grande no se difuminaban y/o pixelaban nuestros dibujos y menos mal que todo ha salido bien. Al volver a clase, Nere nos ha dicho que le gustan pero que con un par de líneas que pondríamos quedaría mucho mejor. Nos hemos puesto a ello y, por otra parte, Aroa ha ido a grabar la voz de nuestra protagonista.

9 de abril

Hoy hemos seguido con lo que ya estábamos anteriormente, la narrativa. Aroa a seguido grabando las voces ya que ayer no salió muy bien y las demás hemos escrito el proceso de la narrativa y otras cositas que nos quedaban por acabar.

15 de abril

Hoy hemos empezado a montar el vídeo de la narrativa. Nos está quedando bastante bien, se ve reflejado el trabajo que hemos ido haciendo y lo que nos ha costado.

16 de abril

Hoy es la última clase de TIC. Hemos estado acabando el marco teórico, repasando y al final lo hemos finalizado. Hemos ido al “areto nagusia” para ver cómo queda la narrativa y cuando hemos comprobado que se ve y se oye bien, he de decir que nos hemos quedado mucho más tranquilas.

En definitiva, he de decir que he aprendido muchas cosas y que saco muchas cosas positivas de todas estas clases, creo que serán de gran ayuda en un futuro, espero no muy lejano…

¡Ser felices!

VIDEO INTERVENCION EN EL AULA

¡Hola amigos!

En el post de hoy os pongo el video que os dije que ibamos a hacer sobre la intervención en el aula de Toki-Alai de Irún. A nosotras nos a gustado mucho como a quedado, ¡Esperamos que a vosotros también!

¡Ser felices!

BUDA EXPLOTÓ POR VERGÜENZA

Kaixo lagunok!

“Buda explotó por verguerza” filma ikusteak hausnartzeko aukera eman digu. Gainera, edozein irakasle edota etorkizun batean irakasle izan nahi duen edonori gomendatuko genioke pelikula hau,  haurrarekiko duen perspektiba alda diezaiokelako.

Pelikularen protagonistairi, Baktayri, bere bizilagunak alfabetoa dakiela eta istorioak kontatzen
dakiela ikustean, eskolara joateko nahia pizten zaio. Horretarako, gogor borrokatzen du dituen
zailtasunei aurre eginez, esaterako, etxean dituen arrautzak saltzen saiatzen da koaderno eta
boligrafo bat lortzeko.

Baina Baktayk Afganistaten bizi den neska bat da, eta pelikulan argi ikusten den bezala,
mutilek eskolara joateko eskubidea izan arren, neskek ez dute horrelako aukerarik. Gizarte
matxista honetan, protagonistak mutil askorekin egiten du topo eta guzti hauek trabak besterik
ez dizkiote jartzen eskolarako bidean. Adin bereko mutil talde batekin egiten duenean topo,
esaterako, gerrak haien herrian izandako eragina oso nabarmen islatzen da; talde honek
Baktay harrika hil nahi baitu.  

Pelikulak kritika sakona egiten dio haur askok jasaten duten egoerari, nahiz eta haur guztien
eskubidea izan hezkuntza bat jasotzearena, oraindik ere leku askotan ez da hori bermatzen.
Gainera, gehien sufritzen dutenak neskak dira, haiei egokitzen zaien lana zaintzari lotuta
dagoelako.

Zoriontsu izan!

DENBORA LANTZEKO ESTRATEGIAK

Kaixo lagunak!

Ostiralean, gelan landutako laugarren gaia amaitu genuen. Honen harira, haurrek denboraren pertzepzioa ikasteko behar dituzten zenbait kontzeptu ikasi genituen, eta denboraren pertzepzioa lantzeko erabil daitezken zenbait jarduera.

Haurren egozentrismoaren ondorioz, haientzat denbora eta bizitza gauza bera dira, ez dute ulertzen beraiek jaio haurretik eta beraien ondoren beste zerbait existitzen zenik. Haurrentzat denbora ez da etengabeko jarraipen edo segida, ezta erreferentzia objektiboak dituen zerbait ere baizik eta beraiek denbora hori nola sentitu duten.

Sinkretismoa, hau da, elementu desberdinak, bereziki doktrina edo ideia desberdinak, koherentziaz bateratzeko joera, haurretan oso ohikoa da, haurrek ez dituzte denboraren ezaugarri desberdinak ondo bereizten: iragana, oraina, geroa, aldiberekotasuna, iraupena, etab. kontzeptu zailak dira eta nahastuta daude haurraren buruan.

Hori dela eta, haurrek, beren adinaren arabera, denboraren pertzepzioa garatu gabea dute. adibidez, urte bateko haur batek, berehalako iragan eta etorkizuna ulertu dezake bakarrik. Hiru urteko haurrek berriz, iragana, oraina eta etorkizunaren kontzientzia bereganatzen hasiak dira naiz eta oraindik ez ondo bereizi. Ondorioz, iraganean gertatutako guztiari “atzo” esaten dio eta etorkizunean gertatuko den guztiari bihar.

Denboraren oharmen subjektibo eta kulturalaren kontzeptua garatuz doaz bere bizipenekin lotuz edo entzun dituzten ipuin edo kontu zaharren bidez eta beren inguruaren bidez (aiton-amonak, herriko pertsonaiak, monumentuak etab.)

Denboraren pertzepzioa lantzeko modu ugari daude haur hezkuntzan, horien artean, segidak, errutinak eta behaketa oso ohikoak dira.

Haurrek gertaeren segidak bereganatu behar dituzte, gauzak bata bestearen ondoren nola gertatzen diren ulertzen joan eta ordena edo segida jakin batzuen logika barneratuz: adibidez, eguneko gertaerak; ipuinetako marrazkiak; argazkiak etab. ordenaturik jartzen ikasi behar dute. Segida kontzeptua lantzeko ariketa ugari dago: zenbakizko eta objektuen segidak, ipuin kontaketak etab. Gainera, eta denborazko edozein kontzepturen ulermenerako hizkuntza oso tresna garrantzitsua da, hitzez saiatu behar baitute umeek beren bizipenak ordenatzen eta azaltzen (eguneroko hizketaldian, astelehenetako eta oporren ondorengo saioetan...).

Haurrek segiden bidez kronologiaren kontzeptua uler dezaten, ikasgelan landutako ipuin baten argazkiak ordenatu behar izan zituzten bost urteko gelako ikasleek praktikaldiak iraun zuen garaian. Aurretik landutako “Artzain Gezurtia” ipuinaren irudiak ordenatu behar izan zituzten eta ondoren beren istorioan gertatutakoa ahoz azaldu behar zuten. Ez zuen inporta ordena zehazki berdina zen edo ez, garrantzitsuena beraiek sortutako istorioak zentzua edukitzea eta azaltzen jakitea zen.

Segidak lantzeko guk pentsatu dugun jarduera, ikasgelan ohikoa den ipuin bat, ipuin klasikoak adibidez, kontatzea haurrei denboraren inguruko galderak eginez, adibidez, zer gertatu da orain arte? ba al dakizue zer gertatuko den orain? moduko galderak. Hau egin ondoren, haurrek ipuina antzeztu beharko dute, antzezteko moduak edo esan beharrekoari ez zaio garrantzia emango, istorioaren ordenari baizik.

Errutinak berriz, egunero errepikatzen diren ekintzak eta bere testuingurutik kanpo zama pedagogiko handirik ez duten jarduerak dira. Bere testuinguruan berriz, garrantzi pedagogiko handia hartzen dute.

Errutinek, mugarrien eginkizuna betetzen dute denboraren alorrean. Eskola eguna, denbora amaigabea gerta dakioke haurrari (txikiari batez ere), gertaera jakin batzuek (errutinak=mugarriak) denbora horren amaierara iristen ari dela adierazten ez badiote.

Errutinak beti modu berdinean egin behar izateak ziurtasuna ematen diote haurrari. Gainera eguna zatitan banatzeak, jolas-ordua eta bazkalorduaren bidez, iragana gogoratzen eta etorkizuna aurreikusten laguntzen dio. Haurrek jardueren segida barneratzen dute eta gertaeren iraupena barneratzen eta ulertzen laguntzen dute errutinen bidez, gainera, esanahi afektiboa ere badute, denetan ez bada ere, batzuetan truke afektiboa gertatzen da, nolabaiteko hurbiltasun fisikoa

Horrez gain, errutinen artean egutegia lantzea dago. Asteko eguna, hilabeteko eguna, atzo, gaur, lehen, orain, zenbat urtebetetze ditugu hilabete honetan? moduko galderek egunak eta egutegia barneratze laguntzen dute. Eguneko gertaerarik nabarmenena marrazkiz adierazi eta egutegian jarri daitezke, modu honetan denborazko kontzeptuak beren esperientziarekin lotzen dira, momentuan bizi dutenarekin nolabait esateko. Eguneroko errepikapen hauek lagunduko diete haurrei denbora kontzeptua bereganatzen eta barneratzen.

Praktiketan geundela, gelara sartu eta ikasle guztiak agurtzen genituen, arduraduna aukeratzen genuen eta eguna hasteko, arduradunak zein egun zen azaldu behar zuen, horretarako, bere izena, urtaroa, eguna, eguraldi eta tenperatura eta gelan dauden ikasleen kopurua esaten zuen, hori egin ondoren, klasearekin hasi gintezken.

Errutinen inguruko beste jarduera bat erlaxazioa da. Bazkalordutik bueltan, ikasle guztiak lasai daitezen 10 minutuko erlaxazio saioa egin daiteke. Gelara sartu bezain laster, ikasleak gelatik sakabanatu beharko lirateke lurrean buruz gora etzanda. Musika lasaigarria piztu eta ikasleek begiak itxi beharko lukete, eskuak beren sabelean jarriz eta beren arnasa kontrolatuz.

Behaketa ere jarduera oso aproposa da denboraren pertzepzioa barneratzeko. Zenbaitetan haurrak ez dira jabetzen denboraren joanak pertsonengan, objektuetan, landareetan duen eraginaz (nahiz denbora ez izan aldaketa eragiten duen eragile bakarra, adibidez, bizi baldintzek aldarazi dezakete pertsonen itxura). Aldaketaz jabetzeko behaketa nahitaezkoa da: landareak, haurren argazkiak, gurasoenak, sukaldaritzan gertatzen diren aldaketak.

Gure praktikaldian zehar, urtaroak ikasten zeuden eta ondorioz eguraldiak naturan duen aldaketaz. Praktiketan geunden bitartean udazkena zen eta ondorioz, eskolako leihotik ikus genezaken zuhaitzaren eta guk landatutako hazien arteko konparaketa egiten genuen, kanpoan zuhaitzak hostoak galtzen zituen bitartean, astero behatzen genuen tomatea geroz eta gehiago hazten zen.

Behaketaren inguruan, proposatzen dugun beste jarduera, espazio baten aldaketak dira, adibidez, eskolatik gertu dagoen eremu natural batera joan daitezke haurrak astean behin eta eremu horri leku berdinetik argazki bat atera ikasturte osoan zehar. Argazki horiek inprimatu eta ikasgelako paretan itsatsi daitezke modu honetan, espazio horrek ikasturtean zehar jasaten dituen aldaketak haurrentzat begi-bistakoa izango da.

Gure ustez, hemen proposatu ditugun jarduerak oso aproposak dira haur hezkuntzako haurrek denboraren pertzepzioa barneratu ahal izateko, izan ere, errealitatean ondo funtzionatu dezaketela uzte dugu.

Zoriontsu izan!